آزمایش آنتی مولرین هورمون

AMH (Anti-Müllerian Hormone)

1- این تست به چه نام‌های دیگری شناخته می‌شود؟

Anti-Müllerian Hormone

2- هدف از انجام تست چیست؟

هدف از انجام این آزمایش عبارتست از:

در زنان:

  • ارزیابی عملکرد تخمدان
  • بررسی وضعیت یائسگی
  • ارزیابی سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)
  • پایش اثربخشی درمان سرطان تخمدان
  • در نوزادان:
  • ارزیابی وجود دستگاه تناسلی مبهم
  • ارزیابی عملکرد بیضه ها

هورمون آنتی مولرین (AMH) توسط بافتهای تولید مثل از جمله بیضه ها در مردان و تخمدان ها در زنان تولید می شود.

در اوایل رشد یک پسر بچه، AMH توسط بیضه ها تولید می شود که ضمن تقویت رشد سایر ارگان های تولید مثل مرد، مانع از رشد اندام تولید مثل زنانه می شود. در پسران ، سطح AMH تا زمان بلوغ بالا می رود، و سپس از زمان بلوغ به بعد شروع به کاهش می کند.

در دختران، AMH به میزان کمی تولید می شود، بنابراین امکان ایجاد اندام های تولید مثل زنانه را فراهم می آورد. میزان AMH در دختران جوان تا زمان بلوغ پایین باقی می ماند. در زمان بلوغ، تخمدان ها شروع به تولید AMH می کنند و مقدار آن افزایش می یابد. AMH در طی سالهای باروری به تدریج کاهش می یابد و پس از یائسگی به حدی کم می شود که در نهایت قابل اندازه گیری نخواهد بود.  

3- این تست چه زمانی درخواست می‌شود؟

در موارد زیر به انجام آزمایش AMH نیاز است:

  • ارزیابی وضعیت باروری در زنان
  • پیش بینی شروع یائسگی
  • وجود شک بالینی به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)
  • بررسی علت بروز صفات مردانه در زنان (ویریلیزاسیون: پرمویی، قاعدگی نامنظم، ویژگی های مردانه، بم شدن صدا، و …)
  • بصورت دوره ای در خانم های مبتلا به سرطان تخمدان تولید کننده‌ی AMH که تحت درمان قرار دارد
  • شک بالینی به حالتی که یکی از بیضه ها وجود ندارد یا پنهان شده یا عملکرد مناسب ندارد.

4- تست‌های آزمایشگاهی مکمل این آزمایش کدامند؟

Follicle-stimulating Hormone (FSH), Luteinizing Hormone (LH), Estrogens, Testosterone, Progesterone

5- چه نوع نمونه‌ای برای این تست درخواست می‌شود؟

نمونه خون

6- مراجعه کننده قبل از انجام آزمایش باید چه شرایطی را رعایت کند؟

معمولاً قبل از انجام این تست نیاز به رعایت شرایط خاصی نیست.

7- نحوه جمع‌آوری نمونه چگونه است؟

برای این آزمایش، خونگیری از ورید بازویی انجام می شود. قبل از نمونه گیری، فرد مراجعه کننده باید داروهایی که مصرف می کند به همراه آخرین زمان مصرف دارو را به اطلاع پرسنل نمونه گیر در آزمایشگاه برساند.

8- روش انجام تست چیست؟

برای انجام این آزمایش از روش های زیر استفاده می شود:

Electrochemiluminescence (ECLIA)

Enzyme immunoassay (EIA)

9- عوامل مداخله گر در این تست کدامند؟

عوامل مختلفی می توانند بر روی ذخیره تخمدان و مقدار AMH تاثیر بگذارند اگرچه میزان تاثیر هر یک از عوامل بصورت مجزا و دقیق هنوز مشخص نشده است. شیوه زندگی و ژنتیک فرد باید در بررسی AMH مد نظر قرار گیرد. عوامل تاثیر گذار بر روی مقدار AMH عبارتند از: سیگار کشیدن، چاقی، شیمی درمانی، پرتو‌درمانی، قومیت و نژاد، جراحی تخمدان، بروز تروما در تخمدان، پره‌اکلامپسی، مصرف قرص های ضد بارداری خوراکی، سندرم تخمدان پلی کیستیک یا PCOS.

10- نتایج این تست چگونه گزارش می‌شود؟

میزان طبیعی AMH در آزمایشگاه وحید بر حسب ng/mL بصورت ذیل می باشد، اگرچه این میزان در هر آزمایشگاه و هر سن و جنس متفاوت است.

Females:
11 – 20 yrs:   0.62-11.00
21 – 30 yrs:   <0.02-10.39
31 – 40 yrs:   0.14-10.40
41 – 50 yrs:   <0.02-6.35
> 51 yrs:       <0.02-0.39

زنان

در طی سالهای باروری، کاهش مقدار AMH ممکن است نشان دهنده تعداد کم و کیفیت کم تخمک (کاهش ذخیره تخمک در تخمدان) همراه با کاهش باروری باشد، که منجر به کاهش پاسخ‌دهی به درمان IVF می شود. کاهش مقدار AMH همچنين نشان دهنده این است كه تخمدان ها نمی توانند به طور طبیعی فعالیت كنند (نارسايي زودرس تخمدان). افزایش مقدار AMH ممکن است نشان دهنده افزایش پاسخ‌دهی یا حتی پاسخ‌دهی بیش از حد به IVF باشد که در این موارد باید درمان IVF را متناسب سازی نمود. کاهش مقدار AMH ممکن است نشانه شروع یائسگی باشد. مقدار AMH در نوزدان دختر و در زنان پس از دوران یائسگی بطور طبیعی کاهش می یابد. افزایش مقدار AMH اغلب در سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) دیده می شود.

از AMH می توان به عنوان ابزاری برای پایش روند پاسخ به درمان سرطان تخمدان تولید کننده‌ی AMH استفاده نمود، که در این صورت کاهش AMH نشانده دهنده پاسخ به درمان است در حالی که افزایش آن ممکن است عود سرطان را نشان دهد.

نوزادان

در نوزاد پسر، فقدان یا کاهش مقدار AMH ممکن است نشان دهنده وجود مشکلی در ژن AMH باشد که در حالت هایی همچون عدم وجود بیضه یا عملکرد ناکافی بیضه دیده می شود. ژن AMH بر روی کروموزوم 19 قرار دارد که تولید AMH را کنترل می کند. کمبود هورمونهای مردانه ممکن است منجر به دستگاه تناسلی مبهم و همچنین ایجاد ساختارهای غیر طبیعی در بخش داخلی دستگاه تولید مثل مرد شود. در نوزادان پسر با بیضه نزول نکرده، اگر مقدار AMH و آندروژن ها طبیعی باشد، نشان دهنده این است که بیضه ها وجود دارند و عملکردشان طبیعی است اما از نظر موقعیت مکانی، در کیسه بیضه قرار نگرفته اند و بجای آن در حفره شکمی قرار دارند.

در خانم هایی که صفات مردانه بروز می دهند، اگر مقدار AMH در محدوده طبیعی مشخص شده برای مردان باشد نشان دهنده این است که AMH توسط تومور یا توسط بیضه تولید می شود. (وجود بیضه در حفره شکمی زنان، نوعی بیماری ژنتیکی نادر است. اﻳــﻦ ﺑﻴﻤــﺎران از ﻧﻈــﺮ دﺳﺘﮕﺎه ﺗﻨﺎﺳﻠﻲ ﺧﺎرﺟﻲ ﻳﺎ ﻛـﺎﻣﻼ نمای زﻧﺎﻧـﻪ دارند ﻣﺎﻧﻨـﺪ سندروم ﺑﻴﻀﻪ زن ﺳﺎز (Testicular  feminization syndrome) و ﻳﺎ دارای دستگاه تناسلی مبهم هستند ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺳـﻨﺪرم راﻳﻔﻦ اﺳﺘﺎﻳﻦ).

همچنین در خانم هایی که صفات مردانه بروز می دهند، اگر مقدار AMH در محدوده طبیعی مشخص شده برای زنان باشد نشان دهنده این است که AMH توسط غدد فوق کلیه تولید می شود.

تهیه شده توسط:
واحد تحقیق و توسعه (R & D) آزمایشگاه پاتوبیولوژی وحید
دکتر احسان کاکاوندی، دکتر محمد وحید دستجردی
تهیه شده توسط واحد تحقیق و توسعه (R & D) آزمایشگاه پاتوبیولوژی وحید: دکتر احسان کاکاوندی، دکتر محمد وحید دستجردی